Аналитика
Јапонија успеа да го избегне сценариото на техничка рецесија, но економскиот пулс на земјата останува слаб и внимателно следен од инвеститорите. Во четвртиот квартал од 2025 година, третата најголема економија во светот забележа раст од скромни 0,1% во однос на претходните три месеци, што претставува пресврт по падот од 0,7% во третиот квартал. Иако бројката е далеку од импресивна, таа беше доволна за да се избегнат два последователни квартали на контракција, услов што најчесто се користи како дефиниција за техничка рецесија.
Сепак, податоците останаа под очекувањата на економистите анкетирани од Ројтерс, кои прогнозираа раст од 0,4%. На годишна основа, економијата порасна за 0,2%, значително помалку од предвидените 1,6%, но сепак подобрување во однос на падот од 2,3% регистриран во претходниот квартал. Во споредба со истиот период минатата година, БДП се зголеми за 0,1%, што е забавување од 0,6% во третиот квартал.
Главен двигател на скромниот раст беше приватната потрошувачка, која успеа да ја компензира слабоста во извозот и јавната потрошувачка, покажуваат податоците на Канцеларијата на јапонскиот кабинет. Овој тренд укажува дека домашната побарувачка сè уште има одредена отпорност, иако надворешната трговија останува под притисок.
Реакцијата на пазарите беше умерена. Индексот Nikkei 225 се отвори со раст од 0,12%, додека јенот ослабе за 0,25% на 153,06 за долар, сигнализирајќи внимателност кај инвеститорите. До крајот на тргувањето, индексот бележеше пад од 0,24%.
Во меѓувреме, Банка на Јапонија во јануари ја ревидираше нагоре прогнозата за економски раст за фискалната година што завршува во март 2026 година на 0,9%, од претходните 0,7%. За фискалната 2026 година, прогнозата беше зголемена на 1%. Централната банка очекува умерено закрепнување поттикнато од глобалниот раст, поволните финансиски услови и постепеното зајакнување на циклусот на раст на платите и цените.
Економските движења се случуваат во чувствителен геополитички и трговски момент. Јапонија работи со САД на инвестиционен пакет вреден 550 милијарди долари во рамки на трговски договор со Вашингтон, иако според јавниот сервис NHK, двете страни сè уште не ги финализирале првите конкретни проекти. Јапонскиот министер за економија Рјосеи Аказава изрази надеж дека иницијалните договори ќе бидат заклучени пред средбата меѓу премиерката Санае Такаичи и американскиот претседател Доналд Трамп.
Такаичи, која ја предводеше владејачката Либерално-демократска партија до убедлива победа на изборите за Долниот дом на 8 февруари, најави „проактивна“ фискална политика со цел да го поттикне растот преку зголемени инвестиции. Таа претходно вети двегодишна суспензија на даноците на храна и зголемување на одбранбените трошоци на 2% од БДП.
Токму одбранбениот сектор, според Брус Кирк од Goldman Sachs, би можел да стане новиот катализатор за јапонските акции. Во изјава за CNBC, тој оцени дека претстојната средба меѓу Такаичи и Трамп може да донесе низа најави за заеднички проекти во индустријализацијата, автоматизацијата и бродоградбата, особено во контекст на американските напори за зајакнување на поморската доминација во соработка со Јапонија и Јужна Кореја.
Во обид да ги ублажи притисоците од растечките трошоци за живот, владата претходно усвои рекорден буџет од 122 трилиони јени за новата фискална година што започнува на 1 април, што претставува втора последователна година со историски висока јавна потрошувачка.
Инфлацијата, пак, забави на 2,1% во јануари – најниско ниво од март 2022 година. Сепак, цените остануваат над целта од 2% на Банката на Јапонија веќе 45 месеци по ред, што ја става централната банка во деликатна позиција помеѓу поддршка на растот и одржување на ценовната стабилност.
Иако Јапонија формално избегна рецесија, бројките покажуваат дека економијата се движи по тенка линија. Наредните месеци ќе бидат клучни за да се утврди дали станува збор за почеток на стабилно закрепнување или само краткотраен здив во услови на глобална неизвесност.
(Фото: Unsplash)
